بافت فرش در ورامین

بافت فرش در منطقه ورامین همچون بسیاری از مناطق دیگر همواره در کنار کشاورزی شغل دوم بوده است ولی به دلیل اینکه در این منطقه شغل اصلی مردم کشاورزی است، بافت فرش به عنوان درآمدی درکنار سایر شغل ها دنبال شده است.

ورامین به علت قرارگیری بر سر راه مهاجران و کوچ نشینان، اقوام مختلف جمعیت را در خود جای داده است.

اقوام مختلف کرد، لر، ترک و عرب در ورامین ساکنند. مهاجران کرد و لر در شمال ورامین، عربها در جنوب و ترکها در شرق و غرب آن سکونت دارند و تقریبا اغلب این اقوام به کار بافندگی مشغولند.

انواع فرش ورامین

فرش ورامین را می توان به دو گروه تقسیم کرد:

یکی فرش های ایلاتی که خود ورامینی ها آن را “زمین بافت ” می نامند و دیگری فرشهای سفارشی که اغلب به سفارش مردم تهران بافته می شد که در اینگونه فرش ها، همه نوع نقشه شهری یافت می شود.

اقوام ساکن در ورامین هر کدام روشهای بافت مخصوص خود را دارند و هر کدام از این اقوام توشه ای از سرزمین اجدادی خود به ورامین آورده اند.

تارو پود قالیهای ورامین از پنبه و پرز آن از پشم مرغوب تهیه شده است.

ابعاد فرش ورامین بیشتر در اندازه مخصوص ۲ متر در ۳ متر است و بافته های روستایی ورامین از گلیم های بزرگ در طرح های “چشم گیر” و رنگهای تیره تا مفرشها و خورجین هایی که اغلب ریشه پشمی تیره دارند و طرح های که حاکی از منابع گوناگون چادرنشینی هستند را در بر می گیرد.

طرح های به کار رفته در فرش ورامین هندسی است که در بافته های شهرهای حاشیه کویر به کار برده می شود و طرحی که در قریب به اتفاق قالیهای ورامین مشترک بوده “نقش مکرر” است .

در بیشتر انواع فرشهای ورامین نقش، تکرار یک نگاره است که یا همه متن را پوشانده و یا در وسط در اندازه های بزرگتر تکرار شده، به ندرت به تک ترنج توجه شده و اغلب از نگاره هایی چون میناخانی یا انواع ستاره های هندسی استفاده شده است.

در نقشه میناخانی گل کوچک چند پری که در اطراف آن چهار عدد گل سفید که یادآورگل نرگس است، قرار دارد و نقش های مختلف روی این فرش ها توسط یک حرکت زیبا و هم نوای شاخه های نازک به همدیگر متصل شده اند.

این طرح ها روی زمینه آبی رنگ قالی که معمولا عاری از لچک و ترنج می باشند، خود را برجسته می سازند که این نقش ها به نوعی حالت یک شبکه گل آذین را تشکیل می دهند.

 

از جمله نقشه های مورد استفاده دیگر، طرح های افشان، شاه عباسی، گلدار یا نرنجی و ظل السلطانی و قلم سرمه ای می باشند، نقشه قلم سرمه ای که گاه به آن گلدانی و یا نخلی نیز می گویند رابطه معقولی با نام آن ندارد و اهالی خود نیز دلیل روشنی بر این نامگذاری ندارند.

در این طرح گلدان ها در صفوف منظم قرار داشته و ما بین آنها را برگهای نخل به رنگ قرمز زینت می دهد.

نقشه فرش شاه عباسی که خود اهالی آن را به نام شاه عباسی بندی یا شتری می نامند در زمینه ای شامل گل و بوته و پرندگان جلوه گر می شود.

در ترکیب رنگ فرش ورامین از رنگ های سرمه ای و آبی استفاده زیادی شده است. قرمز و نارنجی و سبز و قهوه ای و بادمجانی هم مقدار متعادلی کار شده، حال آنکه به رنگ زرد توجه کمتری شده و بجز لرها، بقیه اقوام از زرد، حداقل استفاده را کرده اند.

فرش ورامین هر چقدر کهنه تر باشد ارزشمندتر است.

مردم ورامین هیچگاه فرش خود را نمی شویند و بر روی آن به ندرت جارو استفاده می کنند و تنها با تکان دادن خاک را از آن می زدایند.

محصول با موفقیت به سبد خرید اضافه شد.